Ludimus effigiem belli, simulataque veris
          Praelia, buxo acies fictas, et ludicra regna,
          Ut gemini inter se reges albusque, nigerque
          Pro laude oppositi certent bicoloribus armis.
          Dicite, Seriades Nymphae, certamina tanta
          Carminibus prorsus vatum illibata priorum.
          Nulla via est: tamen ire juvat, quo me rapit ardor,
          Inviaque audaci propero tentare juventa.
          Vos per inaccessas rupes, et inhospita euntem
          Saxa, Deae, regite, ac secretum ostendite callem.
          Vos hujus ludi in primis meminisse necesse est.
          Vos primae studia haec Italis monstrastis in oris
          Scacchidis egregiae monimentum insigne sororis.
          Juppiter Aethiopum sedes, et Memnonis arva
          Iverat, Oceani mensas dignatus amici,
          Qui sibi tum optatis junxit Tellurem Hymenaeis.
          Affuit una omnis Superum chorus: omnia festo
          Aequoris immensi resonabant littora plausu.
          Ut dapibus compressa fames, mensaeque remotae,
          Quo Superum mentes ludo mulceret inani,
          Oceanus tabulam afferri jubet interpictam.
          Sexaginta insunt et quattuor ordine sedes,
          Octono. Parte ex omni via limite quadrat
          Ordinibus paribus, necnon forma omnibus una
          Sedibus, aequale et spatium, sed non color unus.
          Alternant semper variae, subeuntque vicissim
          Albentes nigris, testudo picta superne
          Qualia devexo gestat discrimina tergo.
          Tum Superis tacite secum mirantibus inquit:
          Marti aptam sedem, ludicraque castra videtis.
          Hoc campo adversa acies spectare licebit
          Oppositis signis belli simulacra ciere,
          Quae quondam sub aquis gaudent spectacla tueri
          Nereides, vastique omnis gens accola ponti,
          Si quando placidum mare, et humida regna quierunt.
          En vero simulata adsunt qui praelia ludant.
          Sic ait, et versa in tabulam deprompsit ab urna
          Arte laboratam buxum, simulataque nostris
          Corpora, torno acies fictas albasque, nigrasque,
          Agmina bina pari numeroque, et viribus aequis,
          Bis nivea cum veste octo, totidemque nigranti.
          Ut variae facies, pariter sunt et sua cuique
          Nomina. Diversum munus, non aequa potestas:
          Illic, et reges paribus capita alta coronis,
          Et regum pariter nuptas in bella paratas
          Cernere erat. Sunt qui pedibus certamina inire
          Sueti, sunt et equis qui malint, quique sagittis,
          Nec deest quae ferat armatas in praelia turres.
          Bellua. Utrinque Indos credas spectare Elephantes.
          Jamque aciem in versum statuunt, structaeque cohortes
          Procedunt campo, castrisque locantur utrisque.
          Linea principio sublimes ultima reges
          Parte utraque capit quartis in sedibus ambos
          Tractu eodem adversos inter se. Sex tamen aequis
          In medio sedes spatiis hinc inde relictae.
          Sede albus sese nigra tenet, ater in alba.
          Proxima reginas capit orbita. Regibus ambae
          Haerent quaeque suo, dextrum latus altera, laevum
          Altera lege datis tangunt stationibus, atrumque
          Atra tenet campum, spatio stat candida in albo,
          Et proprium servant prima statione colorem.
          Inde sagittiferi juvenes de gente nigranti
          Stant gemini, totidem pariter candore nivali,
          Nomen Areiphilos Graii fecere vocantes,
          Quod Marti ante alios cari fera bella lacessant.
          Continuo hoc inter rex, necnon regia conjux
          Clauduntur medii: duo dehinc utrinque corusci
          Auratis equitis sagulis, cristisque decori
          Cornipedes in aperta parant certamina Martis.
          Tum geminae velut extremis in cornibus arces
          Hinc atque hinc altis stant propugnacula muris,
          Quas dorso immanes gestant in bella Elephanti.
          Postremo subeunt octo hinc, atque inde secundis
          Ordinibus pedites, castrisque armantur utrisque
          Armigeri partim regis, partimque ministrae
          Virginis armisonae, quae prima pericula belli,
          Congressusque ineant primos, pugnamque lacessant.
          Non aliter campis legio se buxea utrinque
          Composuit duplici digestis ordine turmis,
          Adversisque ambae fulsere coloribus alae,
          Quam Gallorum acies alpino frigore lactea
          Corpora si tendant albis in praelia signis
          Aurorae populos contra, et Phaethonte perustos
          Insano Aethiopas, et nigri Memnonis alas.
          Tum pater Oceanus rursus sic ore locutus:
          Coelicolae jam quaenam acies, quae castra videtis,
          Discite nunc (neque enim sunt haec sine legibus arma)
          Certandi leges, nequeant quas tendere contra.
          Principio alterni reges in praelia mittunt
          Quem pugnae numero ex omni elegere suorum.
          Si niger arma ferens primus processit in aequor,
          Continuo adversum semper se candidus offert,
          Nec plures licet ire simul facto agmine in hostem.
          Propositum cunctis unum, studium omnibus unum
          Obsessos reges inimicae claudere gentis,
          Ne quo impune queant fugere, atque instantia fata
          Evitare, etenim capiunt ita praelia finem.
          Haud tamen interea cuneis obstantibus ultro
          Parcunt, sed citius quo regem sternere letho
          Desertum evaleant, caedunt ferro obvia passim
          Agmina. Rarescunt hic illic funere semper
          Utraque castra novo, magis ac magis area belli
          Picturata patet, sternuntque, caduntque vicissim.
          Sed caedentem opus est sublati protinus hostis
          Successisse loco, et conatus vindicis alae
          Sustinuisse semel. Mox si vitaverit ictum,
          Inde referre licet se in tutum praepete planta.
          At pedites prohibent leges certaminis unos,
          Cum semel exierint (facilis jactura) reverti.
          Nec vero incessus cunctis bellantibus idem,
          Pugnandive modus. Pedites in praelia euntes
          Evaleant unam tantum transmittere sedem,
          Inque hostem tendunt adversi, et limite recto.
          Congressu tamen in primo fas longius ire,
          Et duplicare gradus concessum. At cominus hostem
          Cum feriunt, ictum obliquant, et vulnera furtim
          Intentant semper lateri, cavaque ilia caedunt.
          Sed gemini claudunt aciem qui hinc inde Elephanti,
          Cum turres in bella gerunt, ac praelia miscent,
          Recta fronte valent dextra, laevaque retroque
          Ferre aditum contra, campumque impune per omnem
          Proruere, ac totis passim dare funera castris.
          Ne tamen obliquis occultent nixibus ictum,
          Qui tantum mos concessus pugnantibus arcu
          Dilectis Marti ante alios; nam semper uterque
          Fertur in obliquum, spatiis nigrantibus alter,
          Alter candenti semper se limite versat,
          Directisque ineunt ambo fera bella sagittis:
          Nec variare licet, quamvis fas ire per omnem
          Hinc atque hinc campum, atque omnes percurrere sedes.
          Insultat sonipes ferus, atque repugnat habenis.
          Numquam continuo stipata per agmina ductu
          Procurrit. Tantum sursum sese arduus effert
          Semper, et in gyrum gressus magno impete lunat
          Curvatos, duplicemque datur transmittere sedem.
          Si nigrante prius campo expectaverit, album
          Mox petere, et sedis semper mutare colorem
          Lex jubet, ac certo semper se sistere saltu.
          At regina furens animis pars optima belli
          In frontem, in terga, ac dextram, laevamque movetur,
          Itque iter obliquum, sed semper tramite recto
          Procedit, neque enim curvato insurgere saltu
          Cornipedum de more licet. Non terminus olli,
          Nec cursus meta ulla datur. Quocunque libido
          Impulerit, licet ire, modo ne ex agmine quisquam
          Hostilive, suove aditus occludat eunti.
          Nulli etenim super educto fas agmina saltu
          Transiliisse. Equiti tantum haec concessa potestas.
          Cautius arma movent gentis regnator uterque,
          In quibus est omnis spes, ac fiducia belli.
          Omnibus incolumi rege stat cernere ferro:
          Sublato pugna excedunt, et castra relinquunt.
          Ille adeo in bello captus secum omnia vertit.
          Ergo haerens cunctatur, eum venerantur, et omnes
          Agmine circumstant denso, mediumque tuentur.
          Utque armis saepe eripiant, sua corpore bello
          Objiciunt, mortemque optant pro rege pacisci.
          Non illi studium feriendi, aut arma ciendi:
          Se tegere est satis, atque instantia fata cavere.
          Haud tamen obtulerit se quisquam impune propinquum
          Obvius, ex omni nam summum parte nocendi
          Jus habet. Ille quidem haud procurrere longius ausit:
          Sed postquam auspiciis primis progressus ab aula
          Mutavit sedes proprias, non amplius uno
          Ulterius fas ire gradu, seu vulneret hostem,
          Seu vim tela ferant nullam, atque innoxius erret.
          Hic mos certandi, haec belli antiquissima jura.
          Nunc aciem inter se certantes cernite utramque.
          Sic ait: at quoniam, quoties fera bella fatigant
          Mortales, Superi studiis diversa foventes
          Ipsi etiam inter sese odiis bellantur iniquis,
          Maximaque interdum toto ardent praelia caelo,
          Juppiter omnipotens folio rex fatus ab alto,
          Omnes abstinuisse jubet mortalibus armis:
          Atque minis, ne quem foveant, perterret acerbis.
          Tum Phoebum vocat intonsum, Atlantisque nepotem
          Egregium, furto peperit quem candida Maia,
          Insignes ambos facie, et florentibus annis.
          Nondum Mercurius levibus talaria plantis
          Addiderat: nondum Titania lumina agebat
          Per liquidum curru gemmato Phoebus olympum,
          Tantum humeros pharetra insignis, et crinibus aureis.
          Hos pater adversis solos decernere jussit
          Inter se studiis, et ludicra bella fovere,
          Ac partes tutari ambas, quas vellet uterque.
          Necnon proposuit victori praemia digna.
          Dii magni sedere. Deum stat turba minorum
          Circumfusa: cavent sed lege, et foedere pacto,
          Ne quisquam voce, aut nutu ludentibus ausit
          Praevisos monstrare ictus. Quem denique primum
          Sors inferre aciem vocet, atque invadere Martem,
          Quaesitum; primumque locum certaminis albo
          Ductori tulit, ut quem vellet primus in hostem
          Mitteret: id sane magni referre putabant.
          Tum tacitus secum versat quem ducere contra
          Conveniat, peditemque jubet procedere campum
          In medium, qui reginam dirimebat ab hoste.
          Ille gradus duplices superat: cui tum arbiter ater
          Ipse etiam adversum recto de gente nigranti
          Tramite agit peditem, atque jubet subsistere contra
          Advenientem hostem, paribusque occurrere in armis.
          Stant ergo adversis inter se frontibus ambo
          In mediis campi spatiis, ac mutua tentant
          Vulnera nequicquam; neque enim vis ulla nocendi est
          Armigeris, tractu dum miscent praelia eodem.
          Subsidio socii dextra, laevaque frequentes
          Hinc atque hinc subeunt, late et loca milite complent.
          Alternantque vices. Necdum tamen horrida miscent
          Praelia, sed placidus mediis Mars ludit in armis,
          Excursusque breves tentant, tutique tenent se.
          Jamque pedes nigri rectoris, qui prior hostem
          Contra iit, obliquum laeva clam strinxerat ensem,
          Atque album e mediis peditem citus abstulit armis,
          Illiusque locum arripuit praestantibus ausis
          Ah miser ! instantem lateri non viderat hostem.
          Ipse etiam cadit, et pugnas in morte relinquit.
          Tum cautus fuscae regnator gentis ab aula
          Subduxit sese media, penitusque repostis
          Castrorum latebris extrema in fauce recondit,
          Et peditum cuneis stipantibus abditus haesit.
          Nec mora, surgit eques bellator laevus utrinque,
          Et mediis hinc inde insultant coetibus ambo,
          Alternique ruunt, et spargunt fata per hostes.
          Sternuntur pedites passim miseranda juventus,
          Quod nequeant revocare gradum: sonat ungula campo
          In medio, et totis miscentur funera castris.
          Dum vero peditum intentus Latonius heros
          Caedibus instat atrox, equitemque per agmina versat
          Vastatorem alae piceae, longe Arcada major
          Ardor agit tacitis jamdudum invadere furtis
          Magnum aliquid, peditumque ultro saepe obvia transit
          Agmina, cornipedem ducens in praelia laevum,
          Qui regi insidias tendens huc vertitur, atque huc,
          Per mediosque hostes impune infrenis oberrat.
          Constitit, optataque diu statione potitus
          Lethum intentabat pariter regique, Elephantique,
          Alae qui dextro cornu turritus in auras
          Attollens caput ingenti se mole tenebat.
          Delius ingemuit clauso succurrere regi
          Admonitus. Namque indefensum in morte Elephantem
          Linquere se videt, atque ambos non posse periclo
          Eripere, et fatis urgeri cernit iniquis.
          Cura prior sed enim est trepidum defendere regem,
          Quem rapit in dextrum latus. At niger emicat ense
          Stricto eques, et magnis Elephantem intercipit ausis,
          Damnum ingens; neque enim est saevae post virginis arma
          Bellantum numero ex omni magis utilis alter.
          Non tamen impune evades, ait acer Apollo;
          Et peditum cuneis, densaque indagine cingit.
          Ille igitur trepidare metu, certique pericli
          Frustra velle fugam, nam hinc fata minatur Amazon,
          Inde obstat conserta phalanx. Tandem alius acto
          Virginis ense cadit, pulchrae solatia mortis.
          Aestuat alba cohors latere heu minus utilis uno,
          Et magis atque magis furit acri accensa dolore.
          Sicut ubi dextrum taurus certamine cornu
          Amisit, dum se adverso fert pectore in hostem,
          Saevior in pugnam ruit armos sanguine, et alte
          Colla animosa lavans: gemitu omnis sylva remugit,
          Talis erat facies, caesi post fata Elephantis,
          Candentis turmae. Hinc furiis majoribus ardet
          Phoebus, et ultrices hortatur in arma cohortes
          In ferrum et caedes pronus, cupidusque nocendi,
          Incautusque ambas perdit sine lege phalangas.
          Dumque hostes pariter cernat procumbere victos,
          Ipse suos morti indefensos objicit ultro.
          Mercurius melior furto cunctatur, et haerens
          Usque alium ex alio spectando praevidet ictum.
          Saepe ille ex longo meditatus fata superbae
          Reginae peditem perdendum cominus offert,
          Dissimulatque dolos; mox poenitet, et trahit alto
          Improbus, errorem fingens, suspiria corde.
          Jamque sagittiferi e dextro spicula cornu
          Virginis in latus albentis tendebat. Id hostis
          Haud primum sensit, peditemque trahebat in atram
          Laeva aciem rerum ignarus. Verum improba cladem
          Et tantas Erycina Venus miserata ruinas,
          Incauto juveni furtim tacito innuit ore,
          Atque oculis (Phoebo nam forte adversa sedebat)
          Nulla mora, ad nutus divae tremefactus Apollo
          Constitit, atque oculis late agmina circumspexit,
          Et subito insidias sensit, peditemque retraxit,
          Quem contra impulerat dextra impiger. atque periclo
          Reginam eripuit. Tum Maia Atlantide cretus
          Littoreum caveae concessum vocibus implet,
          Reginam captam ingeminans: fremit undique turba
          Coelicolum studiis variis, seseque tuetur
          Phoebus, et his alto fatur de littore verbis:
          Quae porro invidia est dextram ludicra petenti
          Praemia corrigere incautam, in meliusque referre,
          Cum nec pacta vetent ? Quod si Maia sate posthac
          Id sedet omnino prohiberi: lege caveto,
          Quique prior fuerit digitis impulsus in hostem,
          Sive albus, piceusve fuat, discrimine nullo
          Ille eat, et dubii subeat discrimina Martis.
          Dixit, et haec toto placuit sententia circo
          Coelicolis. Venerem obtutu clam versus acerbo
          Juppiter increpuit. Nec sensit filius Arcas.
          Sed puer ingemuit labefactus corda dolore
          Ingenti. Vix se tenuit quin ludicra castra,
          Injectisque acies manibus confunderet ambas.
          Tum secum statuit furtis certare, dolisque
          Omnibus, ac totis fraudes innectere castris.
          Jam tum igitur juvenem pharetratum in praelia ducens
          Cornipedis simulare gradus jubet. Ocius ille
          Emicat, atque albae reginae fata minatur.
          Non Phoebum latuere doli. Subrisit, et ore
          Versus ad astantes: Quamvis accommoda furtis
          Mercurio sit dextra, inquit, fraudique, dolisque,
          Callide Atlantiada, invigiles, haud me tamen ultra
          Fallere erit: jamque improbe iniquam corrige dextram.
          Spectantum cunei ingenti risere theatro,
          Atque Arcas, veluti deceptus imagine falsa,
          Summisit buxum concesso in praelia gressu
          Arcum intendentem. Vigilat jam cautus Apollo
          Fraudesque, insidiasque timens, occultaque furta.
          Ille etenim persaepe, manu dum ducit in hostes
          Alternam buxum, jus contra, et foedera pacta,
          Implicitans celeres digitos, duo corpora bello
          Objiciat simul, observet nisi providus hostis.
          Jamque equitem contra nigrantem candidus arcum
          Intendens sese opposuit pharetratus, et arcet
          Reginae jugulo intentum. Tum dexter oberrat
          Huc atque huc Elephas, niveisque exultat in armis.
          Haeserat in medio, dominae, regique minatus
          Albus eques ratus impune, et jam forte superbus
          Nequicquam spoliorum animum pascebat amore.
          Non tulit hanc speciem juvenis pharetrarus, et arcu
          Contendit calamum, seseque immitit in hostem,
          Fata licet pedes intentet, moriturus in armis
          Insigni pro laude. Alvo mediae haesit arundo
          Stridula, et ima chalybs descendit in ilia adactus.
          Volvitur ille excussus humique, et calcibus auras
          Verberat: in ventos vita indignata recessit.
          Inde sagittiferurm sternit pedes: hunc pedes alter
          Hostili de plebe necat: pugna aspera surgit.
          Turribus occurrunt ingenti mole Elephanti,
          Saeva pharetrigeri contendunt spicula nervis,
          Quadrupedumque gemit bicolor sub verbere campus.
          Incaluere animi parte ex utraque, et in armis
          Concurrunt densi. Simul omnis copia gentis
          Albaeque, piceaeque, duces, ambaeque phalanges,
          Confusaeque acies magno certamine totis
          Densantur campis. Virtus, fortunaque in unum
          Conveniunt. Hi nunc victores agmina versa
          Aequore agunt toto, versis referuntur habenis
          Nunc iidem, variantque vices, et fluctuat omnis
          Area bellorum: vasti velut aequoris undae
          Si quando inter se recluso carcere saeva
          Bella cient animosi Euri, vertuntque profundum
          Ionio in magno, aut undisono Atlanteo,
          Alternos volvunt procurva ad littora fluctus.
          Ar medias acies inter crudescit Amazon
          Candida, plena animis, multisque in millibus ardet.
          Namque sagittiferum incursans, rediensque Elephantem
          Nigrantes sternit. Dextra, laevaque per alas
          Fulminat, atque manu spargens hastilia saevit.
          Bellanti dant tela locum, retroque residunt
          Hinc atque hinc inimicae acies: per tela, per hostes
          Illa ruit pulchram in mortem, simul ultima tentat
          Castra fugae fidens, animosque in bella viriles
          Saeva gerit: penetrat cuneos, aperitque viam vi.
          Tandem fusca cohors, nigrantisque arbiter alae
          Ipse etiam arma suae trepidus, viresque, animosque
          Virginis implorat. Nulla est mora, fervida Amazon
          Emicat, atque ardens, paribus se sistit in armis.
          Quem primum hasta, aut quem postremum bellica virgo
          Demetis, aut quot humi candentia corpora linquis ?
          Semianimes volvuntur equi niveique, nigrique,
          Et peditum cunei, dilectaque pectora Marti
          Aligera juvenes ineuntes bella sagitta.
          Quis cladem fando illius, quis funera pugnae,
          Prostratrosque duces speret se aequare canendo?
          Sternitur omne solum buxo, atque miserrima caedes
          Exoritur. Confusa inter sese agmina caedunt,
          Implicitaeque ruunt albae, nigraeque phalanges.
          Sternuntur pedites, et corpora quadrupedantum.
          Nam versae inter se jactantes mutua tela
          Foemineis ambae nituntur Amazones armis,
          Usque adeo certae non cedere, donec in auras
          Aut haec, aut illa effundat cum sanguine multo
          Saevam animam, sola linquentes praelia morte.
          Interea amborum populorum rector uterque
          Captivos hostes, et victa cadavera bello
          Carcere servabant castris vicina, caventes
          Ne capti semel, aut obita jam morte jacentes
          In vitam revocati iterum certamina inirent.
          At lateri innixus Phoebeo Threicius Mars
          Junctus amicitia puero Arcadi, si quid amico
          Fata sinant prodesse, animum per cuncta volutat,
          Observatque omnes casus: tum corpora bina
          Capta, pharetratum juvenem, peditemque nigrantes
          Coetibus e functis jam vita, atque aethere cassis
          Surripit, et castris rursum clam immitit apertis.
          Ergo iterum gemini captivi praelia inibant,
          Miscebantque manus animosi, atque arma ferebant.
          Haud secus (ut perhibent) cum Colchis nacta cadaver
          Aut virgo Massilla recens, cantuque triformem
          Saepe ciens Hecaten, ac magni numina Ditis,
          Falsam animam insinuat membris, aurasque loquaces,
          Continuo erigitur corpus, loquiturque, videtque,
          Et vivos inter fruitur coelestibus auris.
          Non tulit indignum facinus Junonia proles
          Mulciber (ille dolum solus depraendit) et ore
          Inclamat, Phoebumque monet. Thrax palluit heros
          Depraensus. Phoebo exarsit dolor ossibus ingens.
          Tum Marti pater omnipotens iratus iniqua
          Praesidia abduci, atque indebita corpora bello
          Protinus e castris jubet, atque retexere falsos
          Hinc atque inde ictus, et cuncta in pristina reddit.
          Jamque duces furiis ambo majoribus instant,
          Reginasque ambas conversa per agmina mittunt.
          Caede madent illae, toto aequore fata serentes.
          Considunt tandem observae, regesque tuentur,
          Quaeque suum. Ecce autem bellatrix agminis albi
          A tergo ferro invasit, stravitque nigrantem
          Ignaram. Verum ipsa etiam cadit icta sagitta
          Ah misera, et spoliis haud longum exultat opimis.
          Convertere oculos ambae hinc atque inde cohortes,
          Atque acies lacrymis, et foemineo ululatu
          Ambas incubuisse putes, dum funera ducunt.
          Tum reges moestos ipsa ad praetoria densi
          Agglomerant sese circum: timor omnibus idem
          Incumbit: par tempestas, par hausit utrosque
          Diluvium populos, et sunt sua funera cuique.
          Haud prorsus tamen ambobus defecerat omne
          Robur. Opes restant, et adhuc intacta juventus,
          Tres pedites tibi, Phoebe, sagittifer alter, et ingens
          Bellua turrito dorso. Totidemque tibi, Arcas,
          Excepto Elephante, alta qui nuper in aula
          Pace fruens cecidit positis inglorius armis,
          Eminus aligera percussus arundine pectus.
          Sed dexter tibi restat eques imperditus. Hausit
          Caetera bellantum Mars impius agmina, bellique
          Alea, florentes et desolaverat aulas.
          At Cyllenaeo juveni spes occidit omnis.
          Aestuat amissae gentis memor, et suspirat
          Heroas magnos tot fato corpora functa.
          Non tamen excedit pugna. Fracta agmina bello
          Relliquias tenues immitis Apollinis astu
          Cautior in pugnam mittit, post funera tanta
          Si qua fata sinant gentis sarcire ruinas.
          It nigrum campis agmen. Stat ubique morari,
          Fortunamque omnem tentare, aditusque nocendi.
          Exultat contra non aequo praelia motu
          Cynthius invadens. Facies indigna cohortum,
          Heu facies miseranda ducum ! Raro agmine aperta
          Castra patent laete, viduatae et civibus aulae.
          Moerebant vacuis thalamis regnator uterque
          Jamdudum exosi sine conjuge taedia lecti.
          Primus amor maneat quamvis immotus utrisque,
          Sors tamen ad nova conjugia, atque novos hymenaeos
          Flectit iniqua. Igitur primum rex agminis albi
          Reginae comites olim, fidasque ministras
          Regali invitat thalamo, quae funera moestae
          Post fera bellatricis herae tela irrita bello
          Jactabant acies inter, cuneosque nigrantes
          Oppetere amissae dominae pro caede paratae.
          Sed prius explorare ausus sedet, atque viriles
          Cunctarum spectare animos, ut digna cubile
          Intret. In hostiles sedes, atque ultima castra
          Hortaturque, jubetque, supremam apprendere metam.
          Nulli fas etenim regis sperare cubile
          (Pacta vetant) nisi quae per tela invecta, per hostes
          Transactis spatiis cunctis impune suprema
          Attigerit prius adversi penetralia regis.
          Arrexere animos famulae, pariterque per hostes
          Limitibus properant rectis. Tamen ocyor anteit
          Tertia, quam dextro ducebat semita cornu
          Exultatque, agitatque, animo connubia regis.
          Nam comites spe sublapsa cessere volentes.
          Illa volat coeptis immanibus. Addidit alas
          Gloria praepetibus plantis, et plurima merces.
          Nulla obstat mora. Nec facinus prohibere tyranno
          Cura nigro est, novaque ipse etiam connubia tentat,
          Et vacuis thalamis alias inducere nuptas.
          Ergo iter alternae accelerant, famulamque sinistram
          Quarto limine agit, saltu sed tardior uno
          Parrhasius juvenis. Jamque imperterrita virgo
          Candida, facta potens voti, penetraverat omnes
          Sedes, atque alacris meta consederat alta.
          Tum rector jubet afferri sellamque, tiaramque
          Extinctae ornatus, necnon fulgentia sceptra,
          Dignaturque toro meritam, optatisque hymenaeis.
          Gaudet cana cohors, insultatque eminus atrae.
          Haud lacrymas cohibet Maia satus, aethera voce
          Incessens, pictosque a pectore rupit amictus.
          Nigranti famulae tantum gradus unus ad ipsam
          Restabat metam ah miserae, sed limite recto
          Turritus fera fata Elephas impune minatur
          Insurgens, si supremam contingere sedem
          Audeat, et toto castra obsidet ultima tractu,
          Et pavidam observans extremis sedibus arcet.
          Interea nova regali dignata virago
          Connubio exultans, toto dat funera campo.
          Illam tollit honos novus, et fortuna tumentem.
          Fulminis in morem ruit, atque nigrantia saevit
          Castra per, et sedes, ac sidera territat armis.
          Horrescunt faciem invisam nigra agmina crudae
          Virginis, atque imae exoptant telluris hiatus.
          Diffugiunt trepidi vasto irrumpente fragore
          Hoste, metuque omnes acti glomerantur in unum
          Aulai in medio juxta latera ardua regis.
          Haud secus alta boves sparsae per pascua quondam,
          Ut sensere lupum venientem, protinus omnes
          Conveniunt trepidae, et fortem facto agmine taurum
          Ductorem armenti implorant, ipsique propinquant
          Certatim inter se trudentes cornua rauco
          Murmure: mugitu longe nemora alta resultant.
          At regina furens trepidos toto agmine victrix
          Impingens in terga, ipsique ante omnia regi
          Fata parans, pugnas alta ad praetoria miscet.
          Nunc ruit huc, nunc huc, tunc et, nisi laeva fuisset
          Mens illi, poterat candentem invadere sedem
          Limite in obliquum quarto, et concludere fauces.
          Ultimus ille labor regi, gentique fuisset
          Nigranti, et fatis Arcas lugeret iniquis.
          Nempe erat hinc lethi facilis via in ilia regis,
          Nec poterat quisquam se tantae opponere cladi.
          Sensit Atlantiades tacitus, dubioque tremebant
          Corda metu: accelerare hostem jubet improbus, ictum
          Ne videat, verbisque rapit per inania mentem,
          Castigatque moras: Adeon' juvat usque morari,
          Nec pudor est ? quae tanta animis ignavia ? sic nos
          Increpitas semper cunctantes impiger ipse ?
          His actus, peditem imprudens dum captat Apollo
          Praeteriit fortunam: alacer vocem extulit astris
          Laetitia exiliens Cyllenius. Inde periclo
          Regem ipsum eripiens opponit Amazonis armis
          Haud invitum equitem, qui saevos arceat ictus.
          Tum secum meditans candenti lethum Elephanti,
          Qui meta arcebat famulam, ne regis iniret
          Concessos thalamos, curvato perculit arcu.
          Concidit, atque ictu tellurem bellua vasto
          Pulsavit moriens, dum regi intentat Apollo
          Nequicquam exitium. Tum metam impune ministra
          Nigra tenet (nec Phoebus obest) tam regia conjux.
          Jamque alacres paribus certamina viribus ambo
          Rursum ineunt, nuptasque ferunt in bella secundas.
          Tum, quanquam ambiguae spes sint, incertaque belli
          Alea adhuc, tamen, ac si palmae certus, et omne
          Discrimen positus sit supra, gaudia ficto
          Ore puer Maiae simulat, verbisque superbit
          Improbus insultans, astus genus, et sua creber
          Vocibus extollens, albae premit arma cohortis.
          Quem sic depraensa juvenis Latonius arte
          Increpitat: nondum extremam dubio ultima bello
          Imposuit fortuna manum, et jam voce superbis.
          Proinde mihi insulta, et tumidis reple omnia verbis,
          Certa tuum annuerit tibi cum victoria Martem.
          Sed jam nulla mora est. Tua nunc nunc irrita saxo
          Dicta manu. Haec fatus reginam hortatur in hostes.
          Continuo exoritur magnum certamen, et ingens
          Hinc atque hinc rabies, dum fixum vincere utrisque.
          Audentes in tela ruunt. Stat multus ubique
          Terror, ubique pavor, mortisque simillima imago.
          Nituntur cuncti adversi, seseque viro vir
          Obtulit. Invigilant castris avertere pestem
          Quisque suis, hostemque fugant, hostiliaque ipsi
          Castra petunt, variantque vices, fortunaque ludit
          Spe cupidos, et corda morae impatientia torquet.
          Funera spargebat fuscae regina cohortis
          Per medias animosa acies. Non aemula contra
          Opposuit sese virgo, sed calle per hostes
          Secreto interea regis tendebat ad alta
          Limina. Dein subito captis custodibus arcis
          Irruit, atque aditus irrumpens obsidet aulam,
          Intentatque necem regi. Tum nigra virago,
          Postquam altis vidit canam in penetralibus hostem,
          Caede madens strages cito linquit, et imperfecta
          Funera, et acta pedem retro exanimata repressit,
          Nec timuit mediam se certae opponere morti;
          Et patriae, et trepido properans succurrere regi.
          Hic aliud maius Phoebo, graviusque dolendum
          Objicitur. Nam cornipedem Cyllenius atrum
          Huc illuc agitans campo insultabat aperto.
          Ardet equus, saltuque furit. Nec destitit ausis
          Donec reginae pariter, regique minatus
          Optatam tenuit sedem, exitioque futurus
          Aut huic aut illi nigrantibus obstitit armis.
          Ut vidit, tristi turbatus pectus Apollo
          Ingemuit, largusque genis non defuit humor.
          Et jam jam labi, atque retro sublapsa referri
          Spes omnis, fluxae vires, aversa deum mens.
          Arcas successu exultans, ac munere divum
          Laetus, ovansque animum, vocemque ad sidera tollit,
          Et tandem rediit vigor in praecordia victo.
          Protinus inclusam feriens sub Tartara mittit
          Reginam, et spoliis potitur non segnis opimis.
          Tantum olli bellator equus cadit ilia fossus
          Ultoris ferro regis. Nondum tamen expes
          Phoebus abit, sed pugnat adhuc, atque agminis albi
          Relliquiae pedites duo, et arcu insignis eburno
          Martis amor juvenis nequicquam bella lacessunt.
          Audentes facit amissae spes lapsa salutis,
          Succurruntque duci labenti in funera: sed non
          Talibus auxiliis, nec defensoribus istis
          Tempus eget. Toto Maia satus aequore saevit.
          Instat vi multa nigra virgo, septaque regis
          Circuit, excidium intentans, hac perfurit, atque hac,
          Nec requievit enim, donec certamine iniquo
          Relliquias gentis candentis, et ultima bello
          Auxilia absumpsit. Medio rex aequore inermis
          Constitit amissis sociis, velut aethere in alto
          Expulit ardentes flammas ubi lutea bigis
          Luciferis Aurora, tuus pulcherrimus ignis
          Lucet adhuc, Venus, et coelo mox ultimus exit.
          Nulla salus illi superat, spes nulla salutis,
          Non tamen excedit victus, sed claudere sese
          Hostiles inter cuneos impune per enses
          Actus avet, donec nusquam spatia illa supersint
          Effugiis. Nam si nemo illi fata minetur,
          Nec superet sedes, quam impune capessere possit,
          Nil tantorum operum impensis foret omnibus actum,
          Sed labor effusus frustra, viresque fuissent,
          Nec titulos quisquam, aut victoris nomen haberet.
          Ergo per vacuas sedes, desertaque castra
          Nunc huc, rursum illuc incertos implicat orbes
          Diffugiens. Niger insequitur rex aequore toto,
          Atque fugae semper spatiumque, abitumque relinquit.
          Post ubi supremo tendentem limite gressum
          Vidit, reginam sedes servare secundas
          Jussit, ab angustis ne se ille abducere posset
          Ordinibus, tantumque fugae misero ultima restat
          Linea. Tum sese contra niger aemulus infert
          Dux gentis propriore gradu, sedes tamen una
          Alterum ab alterius contactu summovet usque.
          Ut vero contra exultantem victus, et expes
          Constitit invitus, fortunam nacta virago
          Extremam insiliit sedem, totoque minatur
          Limite, nec misero restat locus amplius usquam.
          Tandem illum surgens virgo crudelis in ensem
          Immolat, et finem imposuit sors aspera pugnae
          Ingenti Superum plausu, et clamore secundo.
          Victor Atlantiades exultat littore toto
          Improbus, et victo insultat, ridetque dolentem:
          Quem Pater omnipotens ad se vocat, et dat habere
          Felicem virgam, qua puras evocet umbras
          Pallenti Styge, ut infectum scelus eluit ignis,
          Quaque Erebo damnet sontes, et carcere caeco,
          Detque, adimatque oculis somnos, et funere in ipso
          Lumina lethaeo claudat perfusa sopore.
          Mox vero gratum ludum mortalibus ipse
          Ostendit deus, et morem certaminis hujus
          Italiae primum docuit celebrare colonos.
          Namque olim, ut perhibent, dilectam Scacchida, qua non
          Inter Seriadas praestantior altera Nymphas,
          Compressit ripa errantem, et nil tale putantem,
          Dum pascit niveos herbosa ad flumina olores.
          Tum bicolorem illi buxum dedit, atque pudoris
          Amissi pretium vario ordine picturatam,
          Argentique, aurique gravem tabulam addidit, usumque
          Edocuit. Nymphaeque etiam nunc servat honorem,
          Et nomen ludus, celebrat quem maxima Roma,
          Extremaeque hominum diversa ad littore gentes.
          Omnia quae puero quondam mihi ferre solebant
          Seriades, patrii canerem dum ad flumina Serii.
          FINIS.